نهمین پیشنشست بینالمللی ششمین کنگره جهانی حضرت رضا(ع) با محور «حقوق و کرامت انسانی در تعالیم رضوی؛ مقابله با استعمار، خشونت جهانی و جنگ ترکیبی علیه ملت ایران» روز گذشته در تالار شیخ طبرسی(ره) بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی برگزار شد.
به گزارش خبرنگار روزنامه قدس، این نشست علمی و بینالمللی با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان رسانهای و فرهنگی از کشورهای ایران، آمریکا، انگلستان، جمهوری آذربایجان، پاکستان، سوریه، استرالیا و حوزه کارائیب و به منظور بررسی ظرفیتهای اندیشه رضوی در دفاع از کرامت انسانی و مقابله با نظام سلطه جهانی برپا شد.
در این پیشنشست، دکتر سعیدرضا عاملی دبیر کنگره جهانی حضرت رضا(ع) و رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، دکتر رضا باقری مدیر گروه مطالعات اروپای دانشگاه تهران و دبیر پیشنشست، به همراه چهرههای بینالمللی ازجمله شیخ علی قمی مؤسس و مدیر مجموعه رسانهای انگلیسیزبان نبض اسلامی از پاکستان، شهریار مهدی نقوی مبلغ رسانههای اسلامی از آمریکا، جعفرعلی لادک پژوهشگر و امام جماعت سابق مراکز اسلامی در انگلستان، محمدحسین تقی نخید مبلغ بینالمللی اسلامی فعال در بریتانیا و حوزه کارائیب، کوثر نقیآوا فعال رسانهای از جمهوری آذربایجان، زینب عسکری (طرفةالعین) فعال رسانهای و مجری رادیو انگلیسی جمهوری اسلامی ایران از کشمیر، سامر نقدعلی الحکیم عضو بنیانگذار مرکز توسعه و آموزش نوجوانان مسلمان استرالیا، سید فرمان علی پژوهشگر اسلامی از آمریکا، مرتضی علی ولایتی پژوهشگر و مبلغ اسلامی از پاکستان، مرضیه هاشمی روزنامهنگار و مجری تلویزیونی از آمریکا، رقیه الیوسف پژوهشگر و مبلغ اسلامی از سوریه و نیز جواد اسماعیلی پژوهشگر و مدیر اداره اروپا و آمریکای مجمع جهانی اهلبیت(ع) در سخنانی به ارائه دیدگاههای خود پرداختند.
بیداری کشورهای غربی و اروپایی درزمینه زیادهخواهی آمریکا و اسرائیل
دبیر بخش بینالملل کنگره جهانی حضرت رضا(ع) در حاشیه برگزاری این پیشنشست به خبرنگار ما گفت: این نهمین پیشنشست در زمینه موضوع اصلی ششمین کنگره جهانی حضرت رضا(ع) یعنی حقوق و کرامت انسانی در تعالیم رضوی است که با زیرموضوع «مقابله با استعمار، خشونت جهانی و جنگ ترکیبی علیه ملت ایران» و با همکاری آستان قدس رضوی، دانشگاه تهران و مجمع جهانی اهلبیت(ع) برگزار شد.
دکتر زهره خوارزمی ادامه داد: در شرایط حساس جهانی و منطقهای، نسلکشی در غزه، جنگ ۱۲ روزه آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، اغتشاشات و فتنه اخیر در دی ماه سال جاری در ایران اسلامی، اعلام تهدیدهای مختلف مربوط به احتمال حمله نظامی و جنگ علیه ایران اسلامی و... تصمیم گرفته شد این پیشنشست با این زیرموضوع در راستای بیداری ملتها و جوامع غربی و آگاهی بیشتر جوامع بینالمللی درخصوص دشمنیها و زیادهخواهیهای رژیم جنایتکار آمریکا و رژیم منحوس و جعلی اسرائیل و اقدامات آنان در پایمال کردن موضوعاتی مانند حقوق و کرامت بشر و... برگزار شود.
وی تصریح کرد: با توجه به این شرایط زمانی و جغرافیای جهان و منطقه، فرصت مناسبی ایجاد شد تا با حضور استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان رسانهای و فرهنگی از کشورهای مختلف بتوانیم در جوار بارگاه مطهر امام هشتم(ع) و در راستای نشر آموزههای رضوی، در این شرایط حساس جهان و منطقه که ابعاد تازهای از نقض و پایمال کردن این مفاهیم اساسی را از سوی دشمنان بشریت شاهد هستیم، مباحث مربوط به حقوق و کرامت انسانی را بهتر و بیشتر به جهانیان معرفی کنیم.
باید به «استعمارزدایی ذهنی و فکری» توجه ویژه شود
حجتالاسلام والمسلمین دکتر سیدسعیدرضا عاملی، دبیر کنگره جهانی حضرت رضا(ع) و رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران نیز در این پیشنشست گفت: در جهان امروز و با توجه به شرایط و عملکرد استکبار جهانی و دولتهای سلطهگر، اگر به دنبال تحقق واقعی کرامت انسانی در میان افراد هستیم، این موضوع باید با مفهوم و پدیده مهمی به نام «استعمارزدایی ذهنی و فکری» در میان آحاد بشر اتفاق بیفتد.
وی ادامه داد: با توجه به مطالعات تاریخی و وقایع و حوادث اتفاق افتاده در جهان در سدههای اخیر، سه دوره متفاوت برای موضوع استعمار و عملکرد استعمارگران قابل بیان است. در دوره نخست استعمار(بین قرنهای ۱۵ تا۱۸ میلادی) شاهد بروز فسادهای زیاد در جوامع و کشورگشایی و بهاصطلاح اشغال کشورهای دیگر از سوی استعمارگران هستیم.
در دوره دوم استعمار، کشورگشایی و اشغال کشورهای دیگر را کمتر از سوی استعمارگران شاهد هستیم، ولی چیزی که بهوضوح در این دوره دیده میشود این است که استعمارگران از ضربه زدن به فرهنگ، دین، ریشهها، هویت و اصالت مردم نقاط مختلف جهان دست برنداشتند.
عاملی از دوره سوم استعمار با عنوان استعمار اقتصادی نام برد و افزود: اقدامات زیادهخواهانه افرادی مانند ترامپ، رئیسجمهور آمریکا مصداق بارز اینگونه استعمار و عملکرد یک شخص دیکتاتور مطلق است، بهطوریکه اگر در هرجای دنیا منابع و فوایدی را تشخیص دهد، به آن طمع کرده و به دنبال تسخیر آن است که موضوع جزیره گرینلند دانمارک، حمله به ونزوئلا و تسخیر منابع نفتی آن کشور و... نمونه واضح این نوع استعمار است.
دبیر کنگره جهانی حضرت رضا(ع) بیان کرد: امروز در دنیا جنگ شناختی به راه افتاده که جنگ در اذهان و افکار است. فهم ماهیت این نوع جنگ و چگونگی مواجه شدن با آن بسیار مهم است. اصل اساسی در این نوع جنگ، دروغ دانستن اخبار است، مگر اینکه منبع موثق و قابل اعتماد و اطمینانی وجود داشته باشد.
وی تأکید کرد: گروهی از متفکران و دانشمندان جهان، روش مهم و اساسی برای مقابله با استعمار در دوره اخیر و در جنگ شناختی کنونی را استعمارزدایی از اذهان و افکار مردم جهان عنوان میکنند.
عاملی با اشاره به اینکه این دوره از استعمار تحت عنوان استعمار اقتصادی و رفتار و عملکرد دیکتاتورهایی همچون ترامپ، نتانیاهو و... تداعیکننده این است که دنیا به دنبال یک منجی صالح و الهی میگردد تا با ظهورش، جهان را از این وضعیت اسفبار بینالمللی نجات دهد، یادآور شد: اینکه در روایات اسلامی از حضرت عیسی مسیح(ع) اینگونه نام برده شده که در زمان ظهور امام زمان(عج) پشت سر ایشان حضور دارد بیانگر این است که دو دین بزرگ الهی یعنی اسلام و مسیحیت در کنار هم و با همافزایی و همکاری یکدیگر، نیروهای انسانی را برای استقرار عدالت جهانی و رسیدن انسانها و جهان به رستگاری و هدایت، مجتمع و متمرکز میکنند.
باید واژه «کبیر» را به انقلاب اسلامی ایران داد
رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران در بخش دیگری از سخنانش به موضوع انقلاب اسلامی اشاره و خاطرنشان کرد: انقلاب اسلامی ایران را بحق باید انقلاب مردمی و کبیر اسلامی نامید، زیرا دارای ارزشهای معنوی و الهی بوده و احیاگر کرامات و حقوق انسانها نه تنها در ایران بلکه در سطح جهان به شمار میرود. این انقلاب براساس احیای نقش دین در زندگی بشر به وقوع پیوست بهطوریکه کمتر کسی از جامعهشناسان و اندیشمندان جهان چنین انقلابی برپایه احیای دین و آموزههای الهی را در آن مقطع زمانی(در دهه ۵۰ شمسی) پیشبینی میکردند.
وی اشاره کرد: این انقلاب مردمی و اسلامی، کبیر است، چون یک تغییر بزرگ در تاریخ حیات کشور ایران از نظر علم، دانش، پیشرفت، نقش حقوق و فعالیت زنان در سطح جامعه و... درمقایسه با پیش از انقلاب اسلامی به وجود آورد و همچنین مسیر تکقطبی جهان استکباری را تغییر داد و در برابر زیادهخواهی استعمارگران ایستاد.
مؤمنان پایدار در راه دین، مصداق «قول ثابت» هستند
عاملی با بیان آیهای از قرآن کریم (آیه۲۷ سوره ابراهیم) که در آن، خداوند به مفهوم «قول ثابت» اشاره کرده، گفت: در این آیه، خدا به قول ثابت اشاره میکند؛ قول ثابت به معنای پایداری در همه ارزشهای الهی است که در دنیا و آخرت جاری بوده و مؤمنانی که قول ثابت و مستحکم داشته باشند خداوند به سبب گفتار و اعتقاد استوار در این جهان و سرای دیگر، آنها را ثابتقدم میدارد.
وی با اشاره به فتنه و اغتشاشات اخیر اظهار کرد: این فتنه آمریکایی و صهیونی توسط دشمنان ملت ایران به راه افتاد تا آبروی از دست رفته استکبار جهانی یعنی آمریکا و اسرائیل غاصب در جنگ ۱۲ روزه را دوباره بدست آورند، اما باز هم با هدایت رهبر فرزانه انقلاب و اتحاد و مقاومت مردم ایران، دشمنان این ملت، ناکام شدند و شکست خوردند.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: در فتنه اخیر تهمتها و دروغهایی به جمهوری اسلامی ایران نسبت دادند تا اصطلاحاً کشتهسازیهای چند هزار نفری به راه بیندازند، در صورتیکه ماهیت دین و قرآن و فرهنگ و آموزههای اسلامی که در کشور ما حاکم است حتی با کشته شدن یک نفر به ناحق مخالفت میکند.
براساس این آیه، مؤمنان ثابتقدم در راه ارزشهای الهی، مصداق قول ثابت در دنیا و آخرت بوده و رستگار میشوند.
توجه به ابعاد مفهومی عدالت
شیخ علی قمی، مؤسس و مدیر مجموعه رسانهای انگلیسیزبان نبض اسلامی از پاکستان ازجمله سخنرانانی بود که با مقالهای با عنوان «فراتر از انصاف، چارچوب چندبعدی عدالت در آموزههای امام رضا(ع)» در این پیشنشست شرکت کرد.
وی در بخشی از سخنانش گفت: مفهوم عدالت (عدل) ستونی محوری در اندیشه اسلامی است که بهطور سنتی در حوزههای کلامی، حقوقی و سیاسی مورد بحث قرار گرفته است. این مطالعه استدلال میکند روایات و گفتمانهای امام علی بن موسیالرضا(ع)، چارچوبی منحصربهفرد، جامع و چندبعدی از عدالت ارائه میدهد که از عدالت صرفاً حقوقی فراتر میرود.
او ادامه داد: با قرار دادن زندگی امام رضا(ع) در بستر ستمگرانه خلافت عباسی – بهویژه در زمان مأمون که او را تنها برای خنثی کردن سیاسی به عنوان جانشین برگزید - آموزههای امام رضا(ع) در مورد عدالت نه به عنوان یک نظریه انتزاعی، بلکه به عنوان یک نظام اخلاقی زنده برای اصلاحات فردی و اجتماعی پدیدار میشود. این مقاله با تحلیل موضوعی روایات معتبر از منابع اولیه، از جمله عیون اخبارالرضا(ع) و الکافی، چهار بُعد به هم پیوسته عدالت را در سنت رضوی ترسیم میکند: کلامی، درون فردی، اجتماعی و معرفتی.
این فعال فرهنگی و رسانهای افزود: با بررسی این ابعاد، این تحقیق روشن میکند چگونه امام رضا(ع) عدالت را به عنوان محور اساسی که یک زندگی سالم و یک جامعه اخلاقی باید حول آن بچرخد، مفهومسازی کردهاند.
حق حکومت اخلاقی و مشروعیت سیاسی از دیدگاه امام رضا(ع)
جعفر علی لادک، پژوهشگر و امام جماعت سابق مراکز اسلامی در انگلستان، دیگر سخنرانی بود که با مقالهای با عنوان «حق حکومت اخلاقی و مشروعیت سیاسی از دیدگاه امام رضا(ع)» در این پیشنشست حضور داشت.
وی در این جلسه گفت: سیاسست در معنای مادی و دنیوی خود، ترکیبی از قدرت، سلطه و سودجویی است و در این معنا میتوان آن را به فعالیتهای کسب، حفظ، توزیع و انتقال قدرت خلاصه کرد.
از سوی دیگر، اگر جایگاه و منبع را امانت الهی بدانیم، سیاست در معنای اخلاقی آن، فعالیتهای توزیع مجدد قدرت، دستیابی به عدالت، تضمین آزادیها، استقلال و شکوفایی کره زمین است. در این معنا، سیاست جوهرهای والاتر از همتای مادی خود، یعنی حکومت اخلاقی خواهد داشت.
این پژوهشگر تصریح کرد: بنابراین، سیاست اخلاقی تنها در صورتی محقق میشود که کارگزاران امین و هوشیار برای پاسداری از این اهداف منصوب شوند و به عنوان محافظ در برابر تجاوز از هنجارها و مرزها عمل کنند.
این فعال فرهنگی از انگلستان یادآور شد: در میان گنجینههای بهجا مانده از امام علی بن موسیالرضا(ع)، سخنی وجود دارد که به موجب آن، مردم میتوانند رهبری اخلاقی را معرفی، بررسی و منصوب کنند. ایشان میفرمایند: «امین به تو خیانت نمیکند، اما تو به خیانتکار اعتماد داری». مضمون اصلی این روایت، مقابله با سردرگمی عمیقی بود که مسلمانان و بهویژه جوامع شیعه، پس از انتصاب امام رضا(ع) به عنوان وارث خلافت توسط مأمون عباسی داشتند.
وی متذکر شد: امام رضا(ع) با ارائه آنچه میتوان آن را راهنمایی عمومی دانست، توانستند سوءتفاهمهای پیروان خود را که میتوانستند ویژگی خاص آن را تفسیر کنند، بدون اینکه خشم مأمون را برانگیزند، اصلاح و برطرف کنند.
دانش الهی، کلید رستگاری در سنت رضوی
شهریار مهدی نقوی، مبلغ رسانههای اسلامی از آمریکا نیز دیگر چهرهای بود که با مقالهای با عنوان «دانش الهی، کلید رستگاری در سنت رضوی» در این پیشنشست به سخنرانی پرداخت.
وی در بخشی از سخنان خود بیان کرد: این مقاله در درجه اول به این موضوع میپردازد که چگونه علم و بهطور خاص، علم الهی، کلید رستگاری نهایی بشریت است که براساس سنت نورانی هشتمین امام منصوب الهی، امام علی بن موسی الرضا(ع) بنا شده است.
احادیث رسول خدا(ص) و امامان منصوب الهی اثبات میکنند صاحبان واقعی علم چه کسانی هستند؛ کسانی که علمشان از خالق نهایی و جوهر علم، یعنی خداوند علیم، حکیم و قادر متعال سرچشمه میگیرد.
این فعال فرهنگی از آمریکا خاطرنشان کرد: روایات امامان معصوم(ع) نیز اهمیت علم و نمونههایی از سطوح بالاتر علم و همچنین اجرای عملی این علم الهی در زندگی روزمره توده مردم را توضیح میدهد. از یک بعد، علم الهی را میتوان به چهار دسته اساسی تقسیم کرد. اول، علم خالق؛ دوم، علم خود؛ سوم، علم تعامل میان انسانها یا به عبارت دیگر تعامل اجتماعی و چهارم، علم تعامل با محیط.
وی تصریح کرد: علم الهی میتواند به دستیابی به نجات نهایی بشریت، چه در دنیا و چه در آخرت کمک کند، زیرا اسلام ناب محمدی بیان میکند مستقیمترین راه برای دستیابی به نجات نهایی بشریت، چه در دنیا و چه در آخرت، همین علم الهی اعلام شده از سوی پیامبراسلام(ص) و اهل بیت(ع)است.
عزت نفس، آزاداندیشی و مقاومت در سبک زندگی رضوی
محمدحسین تقی نخید، مبلغ بینالمللی اسلامی فعال در بریتانیا و حوزه کارائیب از دیگر سخنرانان این پیشنشست با مقاله «عزت نفس، آزاداندیشی و مقاومت در سبک زندگی رضوی» بود.
وی در بخشی از سخنانش اظهار کرد: سنت فکری و اخلاقی اسلامی، همانطور که در آموزههای امام رضا(ع)، هشتمین امام شیعیان تجلی یافته است، چارچوبی عمیق برای درک کرامت انسانی، استقلال فکری و مقاومت در برابر ظلم ارائه میدهد.
او اضافه کرد: در دورانی که با نسبیگرایی اخلاقی، رکود فکری و بیعدالتیهای سیستماتیک شناخته میشود، «سبک زندگی رضوی» رویکردی دگرگونکننده درزمینه اصلاح فردی و اجتماعی ارائه میدهد. این مقاله، مفاهیم به هم پیوسته عزت نفس، حریت فکر و مقاومت را به عنوان ارکان اساسی نظام اخلاقی رضوی بررسی میکند.
این فعال فرهنگی و مبلغ دینی تصریح کرد: این مقاله با تحلیل روایات حدیثی، سوابق تاریخی فعالیتهای علمی امام رضا(ع) و شرایط اجتماعی- سیاسی زمان ایشان، نشان میدهد چگونه آموزههای ایشان، عزت نفس مبتنی بر آگاهی الهی، پرسشگری عقلانی به عنوان یک وظیفه دینی و سرکشی اصولی در برابر استبداد را ترویج میکند.
وی خاطرنشان کرد: همچنین این تحقیق جایگاه این اصول را در چالشهای معاصر بررسی کرده و اهمیت آنها را برای افراد و جوامع مدرن که با بحرانهای هویتی، دستکاری ایدئولوژیک و ظلم سیستماتیک دست و پنجه نرم میکنند، بیان میکند.
او بیان کرد: آموزههای امام رضا(ع) طرحی جاودانه برای کرامت شخصی، رهایی فکری و مقاومت اخلاقی ارائه میدهد. میراث او همچنان چراغ راهنمایی برای افراد و جوامعی است که در تلاش برای حفظ عدالت، مقاومت در برابر ظلم و پرورش عزت نفس عمیق در جهانی هستند که بهطور فزایندهای آشفته و متلاطم میشود.
نظر شما